Vorming en nieuwheid onderscheiden
Nieuwe woorden kunnen ontstaan door samenstelling, afleiding, ontlening of een nieuwe betekenis. Een samenstelling is niet automatisch een neologisme: boekenkast heeft een doorzichtige bouw, maar is niet nieuw. Om nieuwheid te onderzoeken heb je gebruiksvoorbeelden en datering nodig.
Analyseer een voorstel zonder gebruik te verzinnen
Je kunt zelf een woord vormen om een nieuwe activiteit te benoemen. Noem dat een voorstel of oefenwoord zolang je niet weet of anderen het gebruiken. Een begrijpelijke vondst kan handig zijn, maar hoeft geen vaste plek in de taal te krijgen. Controleer woordenboeken en gedateerde bronnen voordat je historische claims doet.
Voorbeelden met uitleg
- Een bestaand woord krijgt een digitale betekenis.
De vorm kan oud zijn terwijl een betekenis nieuw is. - Een nieuw gevormde samenstelling voor een nieuwe gewoonte.
Een mogelijke vormingswijze, maar gebruik moet worden onderzocht. - Ik heb het nog nooit gehoord.
Dat bewijst niet dat het woord nieuw is.
Probeer het zelf
- Is ieder lang samengesteld woord een neologisme?
- Bedenk een oefenwoord voor pauzeren zonder scherm.
- Wat zoek je om de geschiedenis van een woord te onderzoeken?
Bekijk de antwoorden en uitleg
- Nee. De ouderdom en het gebruik bepalen de nieuwheid, niet de lengte.
- Bijvoorbeeld schermpauze. Dit is hier een vormingsoefening, geen claim dat het woord nog niet bestaat.
- Gedateerde gebruiksvoorbeelden en betrouwbare woordenboek- of corpusinformatie.