Overnemen of nabouwen
Een woord als computer is als vorm ontleend. Een leenvertaling gebruikt eigen bouwstenen naar een anderstalig voorbeeld. Je kunt dat niet altijd betrouwbaar aan het woord zelf zien. De geschiedenis moet worden gecontroleerd: een gelijkende constructie kan ook onafhankelijk zijn ontstaan.
Herkomst is geen waardeoordeel
Een ontleend woord is niet automatisch slechter of beter dan een Nederlands alternatief. Kijk naar publiek, duidelijkheid en gevestigd gebruik. Sommige leenwoorden worden in uitspraak of spelling aangepast, andere minder. Vertaal een ingeburgerd vakwoord niet op eigen houtje als dat verwarring oplevert.
Voorbeelden met uitleg
- Een anderstalige vorm overnemen.
Het principe van een leenwoord. - De onderdelen van een anderstalige uitdrukking letterlijk vertalen.
Het principe van een leenvertaling, wanneer de herkomst aantoonbaar is. - Een onbekend lang woord meteen Engels noemen.
Lengte of onbekendheid zegt niets zekers over de herkomst.
Probeer het zelf
- Wat is het kernverschil?
- Hoe voorkom je een verzonnen etymologie?
- Moet een leenwoord altijd vervangen worden?
Bekijk de antwoorden en uitleg
- Bij een leenwoord wordt de vorm ontleend; bij een leenvertaling wordt een betekenis- of bouwmodel met eigen woorden nagebouwd.
- Controleer een etymologisch woordenboek of gedateerde taalbron.
- Nee. Een vertrouwd en duidelijk woord kan goed passen. De gebruikssituatie is belangrijker dan alleen de herkomst.