Benoem de zintuiglijke gebieden
Vraag eerst wat wordt beschreven: een geluid, kleur, geur, smaak of aanraking. Kijk daarna uit welk ervaringsgebied het beschrijvende woord komt. “Een scherpe smaak” kan bijvoorbeeld voelen en proeven verbinden. Niet iedere bijvoeglijke combinatie is synesthesie.
Onderzoek het beeld in de context
Een warme stem kan nabijheid en vriendelijkheid oproepen, maar dat is geen vaste natuurwet. De schrijver gebruikt een beeld om een indruk over te brengen. Maak bij een analyse duidelijk welke woorden de verbinding dragen en welke betekenis je daar in deze tekst aan geeft.
Voorbeelden met uitleg
- Een fluwelen stem.
Tastzin wordt gebruikt om geluid te beschrijven. - Een schreeuwende kleur.
Gehoor wordt verbonden met wat je ziet. - Een rode jas.
Een gewone visuele eigenschap, geen kruising van zintuigen.
Probeer het zelf
- Welke gebieden combineert “een fluwelen stem”?
- Maak een synesthetische beschrijving van muziek.
- Waarom is “een luide stem” geen duidelijk voorbeeld?
Bekijk de antwoorden en uitleg
- Tastzin en gehoor.
- Bijvoorbeeld: de muziek vulde de kamer met een zachte gouden gloed. De beschrijving verbindt horen en zien.
- Luid beschrijft geluid binnen hetzelfde zintuiglijke gebied. Er is geen noodzakelijke overstap naar een ander zintuig.