Zoek de combinatie in de zin
Een voltooid deelwoord komt vaak voor met hebben of zijn: we hebben gekookt, ze is verhuisd. In zulke zinnen verandert het hulpwerkwoord wanneer je de tijd verandert, terwijl het deelwoord gelijk blijft: we hadden gekookt.
Let op: een voltooid deelwoord begint niet altijd met ge-. Betaald en verhuisd zijn ook deelwoorden. Andersom vertelt alleen het begin van een woord je dus niet welke grammaticale taak het heeft.
Gebruik een bekende verleden tijd
Bij regelmatige werkwoorden kun je de eindletter afleiden uit de verleden tijd. Maak → maakte → gemaakt levert een t op. Betaal → betaalde → betaald levert een d op. Twijfel je over die verleden tijd, controleer dan eerst de regel daarvoor; verzin niet twee onzekere vormen tegelijk.
Dezelfde klank, een andere taak
Vergelijk De verhuizing gebeurt vandaag met De verhuizing is gebeurd. In de eerste zin bepaalt de tegenwoordige tijd de t. In de tweede helpt gebeurde bij de d. Bij onregelmatige werkwoorden kan het deelwoord anders eindigen, zoals geschreven; daar past het gewone d/t-schema niet zomaar op.
Probeer het zelf
- Kies: Wat gebeurt/gebeurd hier? Wat is hier gebeurt/gebeurd?
- Vul de deelwoorden in: Zij heeft de rekening … (betalen). Wij zijn … (verhuizen). Hij heeft soep … (maken).
Bekijk de antwoorden en uitleg
- Wat gebeurt hier? Wat is hier gebeurd? In de tweede zin is is de persoonsvorm.
- Betaald, verhuisd, gemaakt. Vergelijk betaalde, verhuisde en maakte.