Schrijf eerst op wat de zin moet doen
Gaat het om een leeftijd noemen, ergens op wachten of naar een prijs vragen? Noteer de bedoeling in gewone woorden. Vergelijk daarna je vertaling met een betrouwbare voorbeeldzin voor die functie. Als je alleen elk woord afzonderlijk controleert, blijft een verkeerde constructie gemakkelijk staan.
Beoordeel dus niet of de woorden op dezelfde plaats staan als in het Nederlands. Vraag wie handelt, wat wordt meegedeeld en welke relatie een voorzetsel uitdrukt. Die onderdelen kunnen in de doeltaal anders worden georganiseerd.
Herstel de constructie, niet één los woord
Bij leeftijd gebruikt het Frans avoir: J’ai vingt ans. Een letterlijke omzetting naar Je suis vingt ans is daarvoor niet de juiste constructie. De verbetering vervangt het patroon, niet alleen een synoniem.
Ook een Nederlands voorzetsel kun je niet overal letterlijk meenemen. I am waiting for the bus gebruikt for waar het Nederlands op gebruikt. Bij een prijsvraag wordt het Nederlandse kosten niet simpelweg een persoonsvorm op dezelfde plaats: How much does this ticket cost? heeft een hulpwerkwoord.
Controleer de betekenis opnieuw
Lees de verbeterde zin los van het Nederlands. Kloppen ontkenning, aantal, persoon en tijd nog? Een natuurlijk klinkende zin kan alsnog een andere boodschap geven. Een controle mag daarom niet stoppen zodra de grammatica netjes oogt.
Bewaar in een foutenlogboek de bedoelde boodschap, de verkeerde omzetting en de juiste constructie. Maak één nieuwe toepassing, bijvoorbeeld een andere leeftijd of een andere bestemming. Zo oefen je precies het punt waarop de brontaal je op het verkeerde been zette.
Voorbeelden met uitleg
- Ik ben twintig → J’ai vingt ans.
Leeftijd vraagt in deze Franse constructie om avoir. - Ik wacht op de bus → I am waiting for the bus.
Het Nederlandse voorzetsel op wordt niet letterlijk overgenomen. - Wat kost dit kaartje? → How much does this ticket cost?
De Engelse vraag gebruikt does met de basisvorm cost.
Probeer het zelf
- Herstel de leeftijdszin “Je suis dix-huit ans”.
- Welk deel van “I am waiting on the bus” moet je aanpassen als je bedoelt dat je op de komst van de bus wacht?
- Maak een Engelse prijsvraag bij these tickets.
- Waarom is alleen een soepele Nederlandse terugvertaling geen volledige controle?
Bekijk de antwoorden en uitleg
- J’ai dix-huit ans. De leeftijdsconstructie gebruikt avoir.
- Gebruik in deze bedoelde standaardformulering waiting for the bus. Andere betekenissen of regionale gebruiken van on zijn hier niet de oefentaak.
- How much do these tickets cost? These tickets is meervoud; daarom gebruik je do.
- Een terugvertaling kan een fout onzichtbaar maken of hetzelfde interpretatieprobleem herhalen. Controleer de doeltaalconstructie en de betekenis in de concrete context.