Eigenschap of herhaling?
Een ronde cirkel noemt met ronde een eigenschap die bij cirkel hoort: een pleonasme. Gratis en voor niets herhaalt dezelfde betekenis: een tautologie. Het onderscheid gaat dus over de relatie tussen de woorden, niet alleen over het feit dat je iets dubbel zegt.
Niet iedere herhaling schrappen
In een instructie kan overbodige herhaling de tekst zwaarder maken. In een gedicht of gesprek kan ze juist nadruk geven. Ook context kan een eigenschap relevant maken, zoals witte sneeuw tegenover grauwe sneeuwresten. Beoordeel de functie voordat je de combinatie automatisch als fout bestempelt.
Voorbeelden met uitleg
- Een ronde cirkel.
Een eigenschap van het begrip wordt nogmaals benoemd. - Gratis en voor niets.
Twee gelijkwaardige aanduidingen van dezelfde betekenis. - Een houten stoel.
Geen pleonasme: een stoel kan ook van ander materiaal zijn.
Probeer het zelf
- Is “een houten tafel” een pleonasme?
- Maak bondiger: Dit is misschien wellicht een oplossing.
- Waarom mag witte sneeuw soms blijven staan?
Bekijk de antwoorden en uitleg
- Nee. Hout is niet vanzelfsprekend voor iedere tafel.
- Dit is misschien een oplossing. De twee onzekerheidswoorden zijn hier overbodig dubbel.
- Wanneer het bijvoorbeeld een contrast met vervuilde sneeuw of een bewust beeld ondersteunt.