Talenkoning · Woordkeuze

Beseffen of zich realiseren: de juiste combinatie

In standaardtaal schrijf je ik besef iets en ik realiseer me iets. Bij beseffen staat geen wederkerend voornaamwoord; bij zich realiseren in deze betekenis wel. De betekenis kan sterk overeenkomen terwijl de vaste constructie verschilt.

Beseffen of zich realiseren: de juiste combinatie

Een inzicht formuleren

In “Ik besef dat de tijd opraakt” noem je een inzicht zonder me. Kies je realiseren voor hetzelfde inzicht, dan schrijf je “Ik realiseer me dat de tijd opraakt”. De overeenkomst in betekenis maakt een gemengde vorm verleidelijk, maar “ik besef me” is niet de standaardconstructie.

Realiseren kan ook uitvoeren betekenen

In “We realiseren een nieuw plan” betekent realiseren tot stand brengen. Daar hoort geen ons bij. Je moet dus eerst vaststellen of realiseren over inzicht of uitvoering gaat. Met “We realiseren ons een plan” zou je die betekenissen ongewenst mengen. Kies bij twijfel een duidelijker werkwoord zoals begrijpen of uitvoeren.

Voorbeelden met uitleg

  • Zij beseft dat ze te laat is.
    Beseffen zonder zich.
  • Zij realiseert zich dat ze te laat is.
    Zich realiseren in de betekenis beseffen.
  • De vereniging realiseert een nieuw clubhuis.
    Realiseren betekent hier tot stand brengen.

Probeer het zelf

  1. Verbeter: Ik besef me dat ik een fout maakte.
  2. Vul aan: Wij realiseren ... dat de taak langer duurt.
  3. Moet ons in “Wij realiseren dit ontwerp” worden toegevoegd?
Bekijk de antwoorden en uitleg
  1. Ik besef dat ik een fout maakte. Of: ik realiseer me dat ik een fout maakte.
  2. Ons. Het gaat om inzicht, niet om de uitvoering van een bouwwerk of plan.
  3. Nee. Realiseren betekent hier het ontwerp tot stand brengen. Dat is een andere betekenis.

Ontdek ook