Zien of zeggen
Met “Ik merkte de fout op” zeg je dat je haar zag. Met “Zij merkte op dat de titel ontbrak” geef je een mededeling weer. Hetzelfde werkwoord kan dus een waarneming en een uitgesproken opmerking benoemen. Het zinsverband maakt duidelijk wat bedoeld is.
Beoordelen of kritiek geven
Met “De docent merkt dit aan als een voorbeeld” geef je een classificatie. Met “Wat heb je daarop aan te merken?” vraag je naar kritiek. Aanmerken en opmerken zijn daarom geen uitwisselbare formele varianten. Let ook op de plaats van het voorzetsel: iets aanmerken als iets, maar iets opmerken over iets.
Voorbeelden met uitleg
- Ik merkte een ontbrekende bladzijde op.
Waarnemen. - Zij merkte op dat het stil was.
Iets zeggen of ter sprake brengen. - We merken dit aan als oefenmateriaal.
Een oordeel of indeling geven.
Probeer het zelf
- Kies: De lezer merkte een tikfout op/aan.
- Vul aan: De organisatie merkt dit ... een uitzondering.
- Herschrijf vriendelijk: Heb je daar iets op aan te merken?
Bekijk de antwoorden en uitleg
- Op: de lezer nam de fout waar.
- Aan als: de organisatie classificeert de situatie als uitzondering.
- Bijvoorbeeld: welk onderdeel zou je anders willen zien? Je vraagt naar een concreet verbeterpunt zonder defensieve toon.