Twee klinkers die verkeerd kunnen worden gelezen
Bij een samenstelling kan de grens tussen de delen onduidelijk worden. In gala-avond voorkomt het koppelteken dat je de twee a's als één klank leest. Bij auto-ongeluk blijft eveneens zichtbaar waar het nieuwe deel begint. Niet iedere ontmoeting van klinkers vraagt om een streepje: er moet een mogelijke verkeerde lezing zijn.
Gelijkwaardige delen
In bepaalde samenstellingen staan de delen naast elkaar, zonder dat het ene eenvoudig het andere beschrijft. Je ziet dat in zwart-wit en hotel-restaurant. Ook namen als Noord-Holland hebben hun vaste koppelteken.
Letters en cijfers
Gebruik het teken in combinaties als A4-formaat, 80-jarige en tv-kijker. Bij tv spreek je de letters apart uit. Dat verschilt van een letterwoord als pin in pincode, dat je als een woord uitspreekt.
Let verder op vaste vormen met bijvoorbeeld ex- en met oud- in de betekenis voormalig: ex-collega en oud-burgemeester. De betekenis telt mee. Een oude fiets is gewoon een fiets die niet nieuw is; daarvoor gebruik je geen koppelteken.
Probeer het zelf
- Voeg samen: gala + avond; tv + kijker; ex + collega.
- Welke spelling bedoelt een voormalige burgemeester: oud-burgemeester of oude burgemeester?
Bekijk de antwoorden en uitleg
- Gala-avond, tv-kijker, ex-collega. Er zijn drie verschillende redenen voor hetzelfde teken.
- Oud-burgemeester. Een oude burgemeester beschrijft zijn of haar leeftijd en zegt niet dat de functie voorbij is.