Maak de voorwaarde zichtbaar
Schrijf eerst twee losse zinnen: je mag meedoen; je moet je vooraf aanmelden. Je koppelt ze met mits: je mag meedoen, mits je je vooraf aanmeldt. De aanmelding is hier noodzakelijk. Vervang mits ter controle door op voorwaarde dat. Blijft de afspraak hetzelfde, dan heb je de juiste verbinding gekozen.
Draai de uitzondering niet om
Bij tenzij begin je met wat normaal gebeurt en voeg je de uitzondering toe: de leesavond gaat door, tenzij de bibliotheek gesloten is. Sluiting houdt de avond tegen. Behalve als is een bruikbare vervanging. In een zin met niet moet je extra opletten: twee negatieve elementen kunnen de voorwaarde moeilijker te begrijpen maken. Herschrijf zo nodig zonder tenzij.
Voorbeelden met uitleg
- Je krijgt toegang, mits je een kaartje hebt.
Het kaartje is een voorwaarde voor toegang. - We oefenen buiten, tenzij het onweert.
Onweer is de uitzondering; normaal oefenen we buiten. - Je kunt niet deelnemen, tenzij je je alsnog aanmeldt.
Aanmelden maakt deelname alsnog mogelijk. Duidelijker: je kunt deelnemen als je je alsnog aanmeldt.
Probeer het zelf
- Vul aan: De rondleiding gaat door, ... de gids ziek is.
- Herschrijf met mits: Je mag de zaal gebruiken op voorwaarde dat je opruimt.
- Betekent “Je mag mee, mits je geen kaartje hebt” dat een kaartje nodig is?
Bekijk de antwoorden en uitleg
- Tenzij. Ziekte verhindert de rondleiding; het is geen gewenste voorwaarde.
- Je mag de zaal gebruiken, mits je opruimt. De betekenis blijft gelijk.
- Nee. Deze zin stelt juist het ontbreken van een kaartje als voorwaarde. Bedoel je dat een kaartje nodig is, schrijf dan: mits je een kaartje hebt.