Kies een situatie met een duidelijk resultaat
Je wilt na een uitleg weten hoe een spel werkt, na een overleg weten wie de materialen meeneemt of na een presentatie kunnen uitleggen waarom je een onderwerp interessant vindt. Zo’n resultaat helpt je kiezen wat je oefent. Alleen “beter praten” is te ruim om achteraf te beoordelen.
Luisteren en reageren hebben elk een taak
Bij een opgenomen uitleg kun je gericht informatie zoeken. In een gesprek kun je bovendien vragen stellen en laten controleren of je de ander goed begrijpt. Voor een presentatie bereid je juist een langere spreekbeurt voor. De lessen hieronder behandelen die situaties afzonderlijk, zodat je niet steeds dezelfde algemene tips krijgt.
Oefen klein en bespreek het effect
Werk met een korte opdracht en één aandachtspunt. Laat een oefenpartner bijvoorbeeld benoemen welke afspraak hij na jouw uitleg heeft onthouden. Bespreek vervolgens waar een misverstand ontstond. Gebruik zo nodig een rustige ruimte, geschreven steunwoorden of een andere passende ondersteuning. Het gaat om begrijpelijke communicatie, niet om iedereen precies dezelfde spreekstijl aan te leren. Een verbeterpunt wordt bruikbaar wanneer je kunt aanwijzen wat je bij de volgende poging anders doet.
Oefen met deze voorbeelden
- Je wilt leren vragen stellen wanneer een antwoord vaag blijft. Welke les kies je?
- Waarom is “vertel twee minuten en controleer welke afspraak overkomt” een bruikbare oefening?
Antwoorden met uitleg
- Doorvragen: die les gaat over een vervolg op wat iemand werkelijk heeft gezegd.
- De oefening heeft een afgebakende taak en een controleerbaar resultaat. Je kunt gericht bespreken wat wel en niet duidelijk werd.