Haak aan bij het gebruikte woord
Iemand zegt: “De samenwerking verliep lastig.” Vraag bijvoorbeeld: “Op welk moment merkte je dat?” Zo nodig volgt: “Wat gebeurde er toen?” Je krijgt een beschrijving voordat je zelf een oorzaak invult. “Dat kwam zeker doordat niemand luisterde?” legt al een mogelijke verklaring klaar.
Stel één vervolgvraag tegelijk
“Wie deed wat, wanneer was dat en waarom zei je niets?” bevat verschillende opdrachten. De ander beantwoordt mogelijk alleen het laatste deel. Kies de vraag die nu het belangrijkst is en wacht op het antwoord. Een korte stilte kan nodig zijn om een herinnering of gedachte te formuleren.
Weet wanneer je genoeg weet
Doorvragen heeft een doel, zoals een onduidelijke afspraak begrijpen of een ervaring beter leren kennen. Herhaal niet steeds dezelfde vraag wanneer iemand geen antwoord weet of een onderwerp niet wil bespreken. Benoem dan welk praktisch gegeven nog ontbreekt en zoek samen een andere manier om dat te verduidelijken. Bij een gesloten controlevraag, zoals “Bedoel je vrijdag?”, kan een kort ja of nee juist voldoende zijn.
Oefen met deze voorbeelden
- Bedenk een neutrale vervolgvraag bij “Die uitleg was ingewikkeld”.
- Wat is sturend aan “Je vond het dus zeker een slecht plan?”
Antwoorden met uitleg
- Bijvoorbeeld: “Welk onderdeel vond je moeilijk te volgen?” De vraag vraagt om een concreet aanknopingspunt.
- De vraag biedt het oordeel slecht plan al aan en verwacht instemming, in plaats van eerst de eigen uitleg van de ander te verkennen.