Luister binnen het woord
Bij vakantie ligt de hoofdklemtoon op kan: va-KAN-tie. De hoofdletters in dit voorbeeld laten alleen zien wat je benadrukt; ze zijn geen normale spelling. Zeg het woord eerst zoals je het kent en verdeel het daarna in lettergrepen. Zoek welk deel het meest opvalt in de gewone uitspraak.
Nadruk kan betekenis onderscheiden
Vergelijk “Dat willen we voorKOMen” met “Die vogel kan hier VOORkomen”. De eerste zin gaat over verhinderen; de tweede over aanwezig zijn of aangetroffen worden. De geschreven infinitief is gelijk, maar het klemtoonpatroon verschilt. Lees zulke voorbeelden altijd in een zin, zodat ook de bedoelde betekenis duidelijk is.
Houd zinsnadruk apart
In “Ik kies de blauwe tas” kun je blauwe extra nadruk geven om de kleur tegenover rood te zetten. Dat is een keuze binnen de zin. Woordklemtoon gaat juist over de plaats van nadruk binnen het afzonderlijke woord. Beide kunnen tegelijk meespelen. Bij twijfel over een onbekend woord raadpleeg je uitspraakinformatie, in plaats van aan te nemen dat Nederlandse woorden altijd vooraan of achteraan beklemtoond worden.
Oefen met deze voorbeelden
- Welke lettergreep benadruk je in vakantie?
- Welke betekenis hoort bij voorKOMen in “We willen schade voorkomen”?
Antwoorden met uitleg
- Kan, de tweede lettergreep.
- Verhinderen dat de schade ontstaat.