Bekijk eerst de geschreven vorm
Soep bevat vier letters: s, o, e en p. Bij het gewone uitspreken hoor je drie opeenvolgende klanken: de s, de oe-klank en de p. De combinatie oe werkt hier als één geheel. De namen van de letters uit het alfabet zijn dus niet de klanken waaruit het gesproken woord bestaat.
Gebruik eenvoudige contrasten
Ook maan heeft vier letters, terwijl de aa één klinkerklank weergeeft. Leg de woorden maan en man naast elkaar. De schrijfwijze verschilt met één letter, maar in de uitspraak verandert de klinker. Je hoort geen losse tweede a in maan. Om dat te onderzoeken zeg je het hele woord, zonder het letter voor letter te spellen.
Houd de telling controleerbaar
Maak twee kolommen op papier: geschreven tekens en gehoorde klanken. Noteer steeds welk woord je gebruikt. Bij ingewikkelde leenwoorden of verschillende accenten kan de analyse meer uitleg vragen. Begin daarom met korte voorbeelden waarvan de uitspraak duidelijk is. Een verschil tussen beide kolommen is geen fout: het laat zien dat schrift en spraak niet rechtstreeks één op één overeenkomen.
Oefen met deze voorbeelden
- Hoeveel letters en hoeveel spraakklanken tel je in soep?
- Waarom hoor je in maan geen twee losse a-klanken?
Antwoorden met uitleg
- Vier letters en drie klanken: s, oe en p.
- De twee a-letters vormen samen de schrijfwijze van één klinkerklank.