Houd de rest van het woord gelijk
Pen en pan verschillen alleen in de klinker. De eerste en laatste medeklinker blijven gelijk, terwijl de betekenis verandert. Daardoor is dit een bruikbaar paar om het klinkercontrast te onderzoeken. Pak en bak laten juist een verschil aan het begin horen. Je vergelijkt telkens dezelfde positie.
Kijk verder dan de letters
Twee verschillende schrijfwijzen zijn niet genoeg. Reis en rijs klinken in de gebruikelijke standaarduitspraak hetzelfde en leveren dus geen hoorbaar minimaal contrast op. Het gaat bij deze methode om klanken. Noteer naast de twee woorden waar je het verschil hoort: vooraan, middenin of achteraan.
Maak een eenvoudige luisteropdracht
Laat iemand in willekeurige volgorde pen of pan zeggen zonder het geschreven woord te tonen. Wijs aan welk woord je hoort en vraag na of dat klopt. Een verkeerde keuze kan ook door rumoer of onduidelijk spreken komen; één fout bewijst geen probleem met je taalvermogen. Met enkele rustige herhalingen onderzoek je het contrast. Gebruik bekende woorden, zodat onbekendheid met de betekenis de vergelijking niet verstoort.
Oefen met deze voorbeelden
- Welke klankpositie verschilt tussen pak en bak?
- Zijn pen en fiets een minimaal paar?
Antwoorden met uitleg
- De eerste positie: p tegenover b.
- Nee. Er veranderen meerdere klanken en de woorden hebben niet dezelfde klankopbouw.