Haal andere woorden uit elkaar
“Deze regeling is eerlijk, want zij behandelt iedereen rechtvaardig.” Zonder verdere uitleg zegt het argument hier vrijwel hetzelfde als de conclusie. Wie aan de eerlijkheid twijfelt, krijgt nog geen afzonderlijke reden om die twijfel te herzien. De formulering bevat wel want, maar dat woord garandeert geen nieuwe onderbouwing.
Zoek informatie die los van de conclusie te toetsen is
Een bruikbare aanvulling kan uitleggen welke gelijke gevallen dezelfde behandeling krijgen en waarom het gekozen onderscheid relevant is. Daarover kun je inhoudelijk discussiëren. Het argument hoeft niet iedereen direct te overtuigen, maar moet meer bieden dan een andere omschrijving van eerlijk.
Verwissel een samenvatting niet met bewijs
Een slotzin mag een eerder onderbouwde conclusie herhalen. Dat is op zichzelf geen cirkelredenering. Het probleem ontstaat wanneer de herhaling als bewijs moet dienen. Bekijk dus de hele passage: misschien stonden de onafhankelijke redenen al eerder. Schrijf voor een oefening conclusie en argument in eenvoudige taal op. Als dezelfde claim aan beide kanten terugkomt en er niets anders wordt aangevoerd, kun je precies aanwijzen waar de onderbouwing ontbreekt.
Oefen met deze voorbeelden
- Waarom geeft “eerlijk, want rechtvaardig” zonder nadere uitleg weinig nieuwe steun?
- Is het herhalen van een conclusie aan het einde van een betoog altijd een cirkelredenering?
Antwoorden met uitleg
- Het argument omschrijft in wezen opnieuw wat al beweerd werd.
- Nee. Een samenvatting kan volgen op onafhankelijke argumenten; de herhaling wordt dan niet als bewijs gebruikt.