Wat doen de zinnen voor elkaar?
Bekijk: “Bij de ingang staat voortaan een fietsenrek. Naast het pad komen extra lampen. De bordjes zijn groter gemaakt. Het park wordt stap voor stap makkelijker toegankelijk.” De laatste zin vat de deelgedachte samen. De eerste drie zinnen geven concrete aanpassingen die daarbij passen.
Een kernzin heeft geen vaste stoel
In veel alinea’s staat de belangrijkste mededeling vroeg, maar in dit voorbeeld komt ze achteraan. Zoek daarom niet uitsluitend op positie. Vraag welke zin de andere zinnen kan overkoepelen en controleer of zij samen daadwerkelijk dezelfde deelgedachte uitwerken.
Soms moet je zelf formuleren
Niet elke alinea bevat één letterlijk aanwijsbare kernzin. Bij een vertellende passage kan het verband geleidelijk ontstaan. Schrijf dan in eigen woorden wat de alinea toevoegt. Maak duidelijk dat dit jouw formulering van de kern is en geen letterlijk citaat uit de tekst.
Gebruik de ondersteunende zinnen om je keuze te toetsen. Zijn het voorbeelden, redenen of toelichtingen? Als je één detail aanwijst dat de rest niet kan dragen, is je antwoord vermoedelijk te smal. Deze analyse gaat over een alinea; verschillende alinea’s kunnen samen weer een bredere hoofdgedachte vormen.
Oefen met deze voorbeelden
- Welke zin in het parkvoorbeeld overkoepelt de andere drie?
- Zijn fietsenrekken en lampen in dit voorbeeld de hoofdgedachte of concrete uitwerkingen?
Antwoorden met uitleg
- Het park wordt stap voor stap makkelijker toegankelijk. Die zin verbindt de opgesomde aanpassingen.
- Het zijn concrete uitwerkingen van de verbetering van de toegankelijkheid.