Begin bij jouw vraag
Je wilt weten wanneer een plaatselijk museum morgen open is. Een oud reisverslag kan iets vertellen over de sfeer, maar is een zwakke basis voor actuele openingstijden. De eigen actuele bezoekersinformatie ligt meer voor de hand. Bruikbaarheid hangt dus af van de specifieke vraag, niet alleen van hoe verzorgd een tekst eruitziet.
Vraag waarop de uitspraak rust
Bij een verrassende bewering zoek je naar de oorspronkelijke gegevens, waarneming of publicatie. Tien websites die hetzelfde bericht overschrijven leveren niet automatisch tien onafhankelijke bevestigingen. Probeer terug te vinden waar de informatie voor het eerst onderbouwd wordt.
Let op bedoeling en actualiteit
Een verkoper heeft belang bij een gunstig beeld van een product. Dat maakt elke uitspraak nog niet onwaar, maar is wel reden om claims te controleren. Een datum vertelt wanneer de informatie is gepubliceerd of aangepast. Ook een recente tekst kan onjuist zijn; actualiteit vervangt geen onderbouwing.
Maak je oordeel concreet: voor welke vraag vind je de bron voldoende, en welke controle ontbreekt nog? Vermijd absolute etiketten op basis van één foutje of een nette vormgeving. Betrouwbaarheid beoordeel je met redenen die samenhangen met de informatie die je daadwerkelijk wilt gebruiken.
Oefen met deze voorbeelden
- Welke bron past beter bij openingstijden voor morgen: een bezoekerspagina van deze week of een vakantieblog van drie jaar geleden?
- Waarom zijn vijf identieke overgenomen nieuwsberichten geen vijf onafhankelijke bevestigingen?
Antwoorden met uitleg
- De recente bezoekerspagina ligt meer voor de hand. Controleer ook uitzonderingen voor de betreffende dag.
- Ze kunnen op dezelfde oorspronkelijke informatie berusten en daarmee dezelfde eventuele fout herhalen.