Talenkoning · Uitdrukkingen

Op de blaren zitten, eigen boezem en het boetekleed

Deze uitdrukkingen gaan over gevolgen en verantwoordelijkheid. Ze verschillen in de vraag of iemand vooral nadeel ondervindt, zichzelf onderzoekt of schuld erkent.

Op de blaren zitten, eigen boezem en het boetekleed

Gevolgen ondervinden

Wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten betekent dat iemand de nadelige gevolgen van eigen handelen moet dragen. De uitspraak kan streng klinken. Gebruik haar niet als bewijs dat ieder ongeluk iemands eigen schuld is; dat moet eerst uit de situatie blijken.

Naar je eigen aandeel kijken

De hand in eigen boezem steken vraagt om zelfonderzoek. Tijdens een mislukt groepsproject kijkt iemand niet alleen naar fouten van anderen, maar ook naar zijn eigen gemiste afspraken. Er hoeft nog geen openbare verontschuldiging te zijn; het accent ligt op erkenning van een eigen aandeel.

Schuld openlijk erkennen

Het boetekleed aantrekken betekent schuld bekennen of verantwoordelijkheid op zich nemen. Een organisator legt uit welke fout hij maakte en biedt excuses aan. Dat past beter dan alleen zeggen dat hij pech had. Vergelijk bij elk voorbeeld gevolg, zelfkritiek en uitgesproken schulderkenning als drie afzonderlijke stappen.

Oefen met deze voorbeelden

  1. Welke uitdrukking past bij openlijk toegeven dat jij de verkeerde datum doorgaf?
  2. Bewijst het spreekwoord over blaren dat ieder slachtoffer zelf schuld heeft?
Antwoorden met uitleg
  1. Het boetekleed aantrekken.
  2. Nee. De uitdrukking veronderstelt een verband met eigen handelen en levert dat bewijs niet zelf.

Ontdek ook