Lees het label volledig
Taaladviezen maken soms onderscheid tussen standaardtaal in het hele taalgebied en standaardtaal in een bepaald land. Zo’n geografische aanduiding beperkt de gebruiksomgeving van het advies. Het is geen ranglijst waarin één land altijd de echte vorm bezit. Ook binnen standaardtaal kunnen verschillende aanvaarde keuzes bestaan.
Houd publiek en herkenning uit elkaar
Stel dat een redacteur een woord tegenkomt dat de beoogde lezers weinig gebruiken. Een omschrijving toevoegen kan de begrijpelijkheid vergroten. Dat is iets anders dan het woord als fout verbeteren. Voor een tekst met lezers uit meerdere landen kun je nagaan welke termen uitleg vragen, terwijl je de oorspronkelijke variant correct blijft beschrijven.
Raadpleeg het concrete woord
Maak geen algemene regel op basis van twee toevallige voorbeelden. Zoek het betreffende woord op en bekijk betekenis, landlabel en eventuele opmerkingen over stijl. Hetzelfde woord kan in verschillende gebieden bovendien een andere betekenis hebben. Noteer daarom de volledige zin waarin je het aantrof. Een zorgvuldig antwoord zegt waar en waarvoor een vorm bruikbaar is, in plaats van alleen een groen of rood vinkje te geven.
Oefen met deze voorbeelden
- Betekent “standaardtaal in België” automatisch “fout Nederlands”?
- Waarom bewaar je de oorspronkelijke zin wanneer je een nationaal taalverschil onderzoekt?
Antwoorden met uitleg
- Nee. Het label geeft aan dat de vorm binnen die gebruiksomgeving tot de standaardtaal behoort.
- De zin maakt duidelijk welke betekenis en toepassing je moet controleren.